Często w przepisach ziołowych pojawiają się określenia takie jak: napar, odwar czy wywar. Jeśli nie do końca wiesz, o co chodzi – już tłumaczę!

cze 11, 2025

Napar (infusum)

To najczęstsza forma ziołowej herbatki – delikatna i szybka do przygotowania.

Kiedy stosować?
Gdy używasz surowców łatwych do ekstrahowania:
→ kwiaty, liście, ziele, pączki, a także kłącza bogate w olejki eteryczne (np. kozłek, tatarak), które nie lubią długiego gotowania.

Jak przygotować?
1–2 łyżki surowca zalej 1 szklanką wrzącej wody,
odstaw na 10–20 minut pod przykryciem.
Gotowe!

Odwar (decoctum)

Wyciąg ze świeżych lub suszonych surowców, które się trudno ekstrahują wodą zimną i gorącą, a substancje aktywne rozpuszczają się w temp. 100 C

Kiedy stosować?
Gdy pracujesz z:
→ korą, korzeniami, owocami, kłączami, drewnem – czyli tym, co wymaga dłuższego gotowania, aby wydobyć z niego dobroczynne substancje.

Jak przygotować?
Surowiec zalej zimną wodą, powoli doprowadź do wrzenia.
Gotuj pod przykryciem przez 10–20 minut (chyba że przepis mówi inaczej).
Odstaw do przestygnięcia – w tym czasie ekstrakcja trwa dalej.
Gdy płyn będzie ciepły, przecedź i używaj zgodnie z przeznaczeniem.

Wywar (coctum brevi)

To coś pomiędzy naparem a odwarym – tzw. „krótkotrwały odwar”.

Kiedy stosować?
Gdy w jednej mieszance masz różne typy surowców – np. kwiaty, liście i korzenie, korę.

Jak przygotować?
Zalej mieszankę zimną wodą, zagotuj,
następnie odstaw na 30 minut pod przykryciem (to ważne – olejki eteryczne nie uciekają).
Po tym czasie przecedź i gotowe.

Oprócz naparów, odwarów i wywarów w zielarskich przepisach często pojawia się też MACERAT (maceratio) – czyli wyciąg na zimno. Zalewamy surowiec wodą, olejem, octem zazwyczaj w temperaturze pokojowej i namaczamy mniej więcej 6-8 godzin. Ja maceruję na przykład kwiaty czarnego bzu, by potem z nich zrobić pyszny syrop!

Mam nadzieję, że teraz znajomość tych metod pozwoli Ci lepiej dopasować sposób przygotowania ziół do ich właściwości i osiągnąć najlepsze efekty zdrowotne 🙂

Smacznego!